Eglwys y Santes Fair, Maerun yn datblygu prosiect treftadaeth gyda Grant Loteri Genedlaethol

Mae Eglwys Santes Fair, Maerun yn symud ymlaen gyda phrosiect treftadaeth a chymunedol mawr ar ôl cael Grant Datblygu o hyd at £125,895 gan Gronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol.

Bydd y grant yn ariannu 75 y cant o gostau’r cyfnod datblygu, sef cyfanswm o £167,045, ac mae wedi bod yn bosibl diolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol.

Dywedodd Ross Maidment, Arweinydd Ardal Weinidogaeth y Mynydd a’r Gors:

“Mae’r gefnogaeth hon yn bleidlais sylweddol o hyder ym Maerun ac Ardal Weinidogaeth y Mynydd a’r Gors, ac rydym yn hynod ddiolchgar i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol. Mae’r cyfnod datblygu yn ein galluogi i wneud dau beth ar yr un pryd: mynd i’r afael ag atgyweiriadau brys na allant aros, a gweithio gyda’r gymuned i lunio prosiect sy’n diogelu’r adeilad hynod hwn ac yn ei agor yn fwy eang i bobl leol, ysgolion, cerddoriaeth a digwyddiadau.”

Mae llawer o weithgareddau wedi’u cynllunio ar gyfer Eglwys Santes Fair, lle gall y gymuned leol gymryd rhan. Mae’r rhain yn cynnwys gweithio gyda phartneriaid lleol megis Ysgol Gynradd Maerun a Living Levels ar brosiectau treftadaeth; cyfranogiad cymunedol a gweithgareddau a arweinir gan bartneriaid sy’n cynnwys grwpiau fel Beavers/Cubs a chartrefi gofal lleol; cyfleoedd sgiliau treftadaeth a chrefftwaith traddodiadol i helpu pobl i ddeall y gwaith arbenigol sydd ynghlwm wrth ofalu am adeilad fel Eglwys Santes Fair – gyda chysylltiadau posibl â cholegau lleol; ac archwilio adfer a dehongli’r fedyddfa drochi fel nodwedd nodedig o Eglwys Santes Fair, gan gynnwys ei stori leol a sut mae’n cysylltu â’r arfer parhaus o gynnig bedydd drwy drochi llawn pan fo’n briodol.

Yn hollbwysig, ni fydd y cyfnod datblygu yn ariannu gwaith cynllunio ac ymgynghori yn unig: bydd hefyd yn galluogi gwaith cyfalaf brys a nodwyd yr haf diwethaf i gael ei wneud – gan ganiatáu i waith pendant ddechrau i ddiogelu a sefydlogi’r adeilad tra bo cynlluniau hirdymor yn cael eu datblygu.

Mae Eglwys Santes Fair yn eglwys restredig Gradd II* sydd wedi’i lleoli o fewn tirwedd nodedig Gwastadeddau Gwent. Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae’r eglwys wedi profi twf sylweddol, gyda phresenoldeb Sul ar gyfartaledd wedi mwy na dyblu. Mae hefyd wedi sefydlu Côr Cymunedol a Chynllun Coristiaeth, sydd bellach yn cynnwys 20–30 o bobl bob mis, ochr yn ochr â gwasanaethau sifig a digwyddiadau tymhorol sy’n denu mwy na 100 o fynychwyr.

Dywedodd Cherry Vann, Archesgob Cymru ac Esgob Mynwy:

“Mae’r Parchedig Ross Maidment wedi dod â gweledigaeth ac egni newydd i fywyd Eglwys Santes Fair a’r grŵp o eglwysi yn ei Ardal Weinidogaeth. Bu twf yn Eglwys Santes Fair yn arbennig, a welir yn y cynnydd mewn presenoldeb, sefydlu côr cymunedol a chymuned addoli newydd, a nifer y cadarnhadau oedolion. Mae potensial clir yma ar gyfer twf pellach ac ar gyfer ymgysylltu’n ddyfnach â Maerun a chymuned ehangach Casnewydd. Mae’r adeilad fel y mae ar hyn o bryd yn bygwth cyfyngu ar yr hyn y gellir ei gyflawni am nad yw’n addas at y diben o ran maint, hyblygrwydd a’r adnoddau sydd ganddo. Mae’r prosiect hwn yn ceisio sicrhau nid yn unig adeilad cynaliadwy sydd wedi’i gynnal yn dda ar gyfer y dyfodol, ond gofod wedi’i adnoddau’n briodol ar gyfer ymgysylltu cymunedol a man lle gellir tanio a meithrin ffydd.”

“Mae Eglwys Santes Fair yn arwydd a symbol byw o’r ffydd Gristnogol dros y canrifoedd ac o bresenoldeb Duw yn y gymuned y mae wedi’i lleoli ynddi. Rwy’n croesawu’r prosiect uchelgeisiol sydd wedi’i ddychmygu a’i ddatblygu. Credaf ei fod yn gyfle unwaith mewn cenhedlaeth i sicrhau presenoldeb Eglwys Santes Fair fel man gweddi ac addoli ac fel adnodd ar gyfer defnydd cymunedol am genedlaethau i ddod.”

Dros y 12 mis nesaf, bydd y prosiect yn dod ag arbenigedd proffesiynol a chyfranogiad lleol ynghyd i ddatblygu a pharatoi cynlluniau sy’n gwella mynediad, cynaliadwyedd a defnydd cymunedol.