60 mlynedd o Ferched yng Nghôr Eglwys Gadeiriol Tyddewi

Nododd Cadeirlan Tyddewi 60 mlynedd ers i gôr merched ganu am y tro cyntaf yng Nghôr y Gadeirlan y penwythnos diwethaf gyda gwasanaeth gosber dathliadol. Ym mis Ebrill 1966, roedd Côr y Gadeirlan yn brysur yn paratoi ar gyfer darllediad radio’r BBC o wasanaeth gosber corawl, pan, yn y dyddiau cyn y recordiad, syrthiodd nifer o’r cantorion bechgyn yn sâl o ganlyniad i achos o’r frech goch a oedd yn lledaenu drwy’r ysgolion cynradd lleol. Wrth wynebu’r posibilrwydd na fyddai unrhyw gantorion yn ddigon iach i berfformio, aeth yr Organydd a Meistr y Cantorion, Peter Boorman, at yr athrawes gerdd Rosalyn Charles, a gofynnodd a allai merched côr Ysgol Dewi Sant ganu.

Cymeradwywyd y mesur brys gan yr ysgol, y Deon a’r Caplaniaeth, ac yn dilyn darllediad llwyddiannus ar 20 Ebrill 1966, cytunodd y caplaniaeth ym mis Gorffennaf 1966 y dylai’r merched ddod yn gantorion llawn.

Ers hynny, mae’r llinell soprano yng Nghôr y Gadeirlan wedi ei chanu gan ferched rhwng 8 a 18 oed, wedi’u dewis o Dyddewi ac, yn fwy diweddar, o ardaloedd ehangach yn Sir Benfro. Roedd Cadeirlan Tyddewi yn arloesi’r syniad o ferched yn canu mewn corau cadeiriol, degawdau cyn i fentrau tebyg gael eu lansio mewn cadeirlannau eraill.

I ddathlu’r garreg filltir hon, cynhaliodd y Gadeirlan wasanaeth gosber arbennig ddydd Sul, 19 Ebrill, gyda Chôr y Gadeirlan yn cael ei ymuno gan gyn-gantorion o’r 60 mlynedd diwethaf. Mae arddangosfa wedi ei llunio gan Mr Chris Taylor a Mr Simon Pearce, sy’n cynnwys lluniau ac erthyglau papur newydd o’r 60 mlynedd diwethaf. Nododd y gwasanaeth garreg filltir arbennig iawn.