Trysor Prin wedi'i Gydnabod yn Ardal Weinidogaeth Bro Dwyrain

Mae Sefydliad Astudiaethau Organ Prydain wedi rhoi tystysgrif Gradd II* nodedig i'r organ yn Sant Nicolas yn Ardal Weinidogaeth Dwyrain y Dyffryn, cydnabyddiaeth gyffrous i offeryn sy'n sefyll fel un o oroeswyr cerddorol prinnaf Cymru.

Yn dyddio o 1875 ac wedi'i grefftio gan J. S. Dane a'i Feibion ​​o Abertawe, mae'r organ yn parhau i fod yn agos iawn at ei chyflwr gwreiddiol. Mae'r cyflwr cadwraeth rhyfeddol hwn yn golygu y bydd bellach yn cael ei restru'n ffurfiol yng Nghofrestr Organau Pibellau Hanesyddol y Sefydliad fel "offeryn o bwys i'r dreftadaeth genedlaethol ac un sy'n haeddu cadwraeth ofalus er budd cenedlaethau'r dyfodol."

Ym mis Hydref 2025, gwahoddodd Sant Nicolas Paul Hale, Organydd Emeritws Cadeirlan Southwell, i asesu cyflwr ac arwyddocâd yr organ. Roedd ei farn yn rhyfeddol: "Dim ond tair organ gan Dane sydd wedi'u holrhain. Mae un wedi'i ddinistrio, un arall wedi'i newid yn sylweddol. Sant Nicolas yw'r unig organ Dane sydd wedi goroesi fel y'i hadeiladwyd, ac o ganlyniad o werth treftadaeth sylweddol, yn enwedig i Gymru. Mae gan y consol gynllun 'teras', bron yn unigryw ym Mhrydain Fawr, ond yn fwy cyffredin yn Ffrainc."