Anrhydeddu Dewi Sant: Diwrnod o Addoliad a Dathlu yn Tyddewi

Dros y penwythnos ymgasglodd cymunedau ledled y rhanbarth i ddathlu bywyd a gwaith Dewi Sant, Nawddsant Cymru.

Calon y dathliadau eleni oedd unwaith eto yn Nhyddewi, y ddinas leiaf yn y DU a chanolfan hanesyddol gweinidogaeth Dewi Sant yn y chweched ganrif.

Dechreuodd y dathliadau nos Wener yn Eglwys Gadeiriol Tyddewi gyda chyngerdd yn nodi dechrau penwythnos Dydd Gŵyl Dewi. Cyflwynodd Band Tywysog Cymru a Band y Fyddin Brydeinig Tidworth raglen o emynau ac anthemau Cymreig.

Ar ddydd Sadwrn cafwyd gwasanaeth 8am yn Eglwys Gadeiriol Tyddewi. Yn gynnar yn y prynhawn, symudodd y dathliadau i Oriel y Parc, lle dechreuodd cyrraedd ac adrodd straeon am 1.30pm, gan arwain at Orymdaith Dydd Gŵyl Dewi am 2pm. Teithiodd yr orymdaith ar hyd y Stryd Fawr gyda Maer Tyddewi, plant ysgol lleol a grwpiau cymunedol yn cymryd rhan, gan greu tystiolaeth gyhoeddus liwgar i ffydd a threftadaeth Cymru. Am 4pm, cynhaliodd yr Eglwys Gadeiriol Evensong, gan gynnig eiliad o fyfyrio a diolchgarwch ar ddiwedd dathliadau'r prynhawn. Daeth y dathliadau i ben am 7.30pm gyda Chyngerdd Dydd Gŵyl Ddewi yn yr Eglwys Gadeiriol. Roedd y cyngerdd gyda'r nos yn cynnwys Cantorion Landsker ynghyd â'r unawdwyr Jessica Robinson a Caleb Nicholas, gan gyflwyno rhaglen o ganeuon Cymreig a cherddoriaeth gorawl. Aeth elw y cyngerdd tuag at Eisteddfod y Garreg Las 2026.

Ddydd Sul, dechreuodd Gweddi Bore a Chymun Sanctaidd am 8yb yn y Cysegrfa yn Eglwys Gadeiriol Tyddewi. Am hanner dydd, goleuwyd Carreg Dewi Sant, ac ar ôl hynny parhaodd gorymdaith i Sgwâr y Groes, lle cynigiodd Esgob Tyddewi, y Gwir Barchedig Dorrien Davies, fendith y Ddinas. Yna dychwelodd yr orymdaith i'r Eglwys Gadeiriol ar gyfer gweddïau corawl ac eneinio yng Nghysegrfa Dewi Sant. Daeth yr Ewcharist Nawddant am 4yp, â chlerigwyr a chynulleidfa at ei gilydd mewn dathliad corawl traddodiadol.

Heddiw, cyflwynodd plant o Ysgol Penrhyn Dewi, ysgol yr Eglwys yng Nghymru, neges flynyddol Dydd Gŵyl Dewi gan Esgobion yr Eglwys yng Nghymru i'r Senedd. Dyma beth ddywedodd y llythyr:

Neges Dydd Gŵyl Dewi i'r Senedd gan Esgobion yr Eglwys yng Nghymru.

Bore da / prynhawn da bawb, a boed i ni ddechrau trwy ddymuno Dydd Gŵyl Dewi bendithiol i bawb.

Ar y diwrnod hwn rydym yn diolch am genedl a phobl Cymru, am bawb sy'n galw'r tir hwn yn gartref, ac am yr hanes, yr iaith a'r diwylliant cyffredin sy'n ein siapio ni. Gyda deffroad y Gwanwyn, ac wrth i’r cennin Pedr flodeuo, cawn ein hatgoffa o fywyd newydd ac adnewyddiad, ac yn anad dim, cawn ein hatgoffa o'r gobaith a'r ailenedigaeth a geir yng Nghrist Iesu, nid yn unig i Gymru, ond i'r byd benbaladr.

Wrth i ni edrych ar Gymru heddiw, gwelwn genedl hael. Gwelwn bobl sy'n poeni’n ddwfn am gymuned, am gyfiawnder, am gof y rhai a ddaeth o'n blaenau, a bywydau'r rhai a ddaw ar ein holau. Gallwn fod yn falch o bwy ydym ni, gan ddal i fod â'r uchelgais i fod yn fwy nag ydym ni yn awr.

Ymhen ychydig fisoedd, bydd pobl Cymru yn cael y cyfle i bleidleisio yn etholiadau’r Senedd a fydd yn cael ei hethol mewn ffordd newydd, a chyda mwy o aelodau. Daw amgylchiadau newydd â lleisiau newydd a safbwyntiau newydd i'r hendir hwn.

I'r rhai sy'n gymwys i bleidleisio, fe’u hanogwn i ddefnyddio'r fraint werthfawr hon y brwydrodd llawer mor galed i’w sicrhau. I'r rhai sy'n ymgyrchu, fe’u hanogwn i wneud hynny'n deg ac yn barchus, gan gydnabod ein gwahaniaethau, ond heb fyth anghofio ein cyfrifoldeb cyffredin dros ein lles cyffredin. Pan ddaw'r amser, ac wrth i’r Aelodau newydd o'r Senedd gymryd eu seddau, gadewch inni eu cynnal yn ein gweddïau, fel y gall y Llywodraeth nesaf, pa ffurf bynnag fydd hi, weithredu gyda doethineb, gostyngeiddrwydd a dewrder a gwasanaethu holl bobl Cymru.

Ar Ddydd Gŵyl Dewi eleni, boed i ni adnewyddu ein hymrwymiad i'n gilydd, a boed i Dduw fendithio Cymru heddiw, ac yn dragywydd. Pob bendith,

++ Cherry Mynwy

+ Gregory Llanelwy

+ John Abertawe ac Aberhonddu

+ Mary Llandaf

+ Dorrien Tyddewi